A A A Wersja kontrastowa
Infolinia 801 598 888, 22 599 8888

Obsługa transakcji importowo-eksportowych

pdf

Bank Gospodarstwa Krajowego oferuje rozwiązania służące zabezpieczaniu stron transakcji międzynarodowych i realizacji rozliczeń finansowych pomiędzy nimi.

  • Akredytywa dokumentowa

    Akredytywa jest najbezpieczniejszą z form zapłaty w handlu zagranicznym i krajowym. Bank otwierający akredytywę (bank importera/kupującego) podejmuje samodzielne, nieodwołalne zobowiązanie wobec beneficjenta (eksportera/sprzedającego) do zapłaty kwoty akredytywy po prezentacji przez niego dokumentów określonych w akredytywie, zgodnych z jej warunkami.

    Akredytywa w dużym stopniu ogranicza ryzyko związane z kontrahentem handlowym, prawidłową realizacją kontraktu, jakością towarów i usług, ewentualnym opóźnieniem wysyłki towaru, a nawet brakiem zapłaty. Dlatego szczególnie zalecana jest do stosowania w rozliczeniach z kontrahentami z krajów o „podwyższonym ryzyku”, w których skorzystanie z polecenia zapłaty czy inkasa dokumentowego jest niewystarczające.

    Specyfika akredytywy

    Specyfika akredytywy

    Cechy charakterystyczne akredytywy, które czynią z niej skuteczne narzędzie do zabezpieczania stron kontraktów międzynarodowych:

    • podlega Jednolitym Zwyczajom i Praktyce dotyczącym akredytyw dokumentowych (UCP), Publikacja Nr 600 Międzynarodowej Izby Handlowej w Paryżu,
    • zapłata w akredytywie następuje wyłącznie w oparciu o zaprezentowane i zgodne z warunkami akredytywy dokumenty, dlatego nie mają znaczenia wszelkie porozumienia lub zobowiązania wynikające z kontraktu,  
    • akredytywa stanowi zobowiązanie banku importera do zapłaty, dlatego wszelkie zmiany warunków już otwartej akredytywy może wprowadzić jedynie bank otwierający (bank importera) a zmianę musi zaakceptować eksporter/beneficjent akredytywy.

    W zależności od rodzaju towaru czy usługi, w akredytywie mogą występować różne dokumenty handlowe. Najczęściej prezentowane dokumenty to: faktura handlowa, dokumenty transportowe (B/L, CMR, AWB, CIM, SMGS), dokumenty ubezpieczeniowe, certyfikaty (pochodzenia, zdrowia, jakości), specyfikacje (listy pakowe, certyfikaty wagi).

    Przebieg transakcji

    Przebieg transakcji

    W procesie biznesowym wykorzystującym mechanizm akredytywy zaangażowani zostają następujący uczestnicy:

    • zleceniodawca - importer (kupujący)
    • bank otwierający - bank importera (kupującego)  
    • bank pośredniczący - bank eksportera (sprzedającego)
    • beneficjent - eksporter (sprzedający)

    Po zawarciu kontraktu, która to czynność poprzedza otwarcie akredytywy, realizowany jest schemat postępowania przedstawiony na poniższym rysunku i opisany w szczegółach poniżej:

     

     

    1. Importer składa zlecenie otwarcia akredytywy w swoim banku.
    2. Bank otwiera akredytywę i wysyła ją do banku eksportera.
    3. Bank eksportera awizuje akredytywę beneficjentowi.
    4. Beneficjent składa dokumenty za wysłany towar lub świadczoną usługę w swoim banku.
    5. Bank eksportera wysyła dokumenty do banku otwierającego akredytywę.
    6. Bank importera sprawdza dokumenty i w przypadku stwierdzenia zgodności dokumentów z warunkami akredytywy wydaje dokumenty importerowi i w terminie zapłaty przekazuje środki do banku beneficjenta.

    Korzyści

    Korzyści dla stron

    W przypadku eksportera, otwarcie akredytywy:

    • zabezpiecza przed ryzykiem handlowym transakcji, tj. odmową przyjęcia towaru oraz odmową zapłaty przez importera,
    • jest bezpieczną i skuteczną formą płatności za zgodne dokumenty, bez względu na stopień wypłacalności kupującego,
    • jest dowodem zawarcia konkretnej transakcji oraz zapewnia wykonanie zobowiązania przez importera, może ułatwić uzyskanie kredytu przez eksportera na bazie dyskonta przyszłych wpływów,
    • przy akredytywie przenośnej, eksporter bez zaangażowania własnych środków może zakupić towar, płacąc pieniędzmi importera,
    • wprowadzenie jakichkolwiek zmian przez importera do warunków transakcji, nie jest możliwe bez wiedzy i zgody eksportera.

    Z punktu widzenia importera, akredytywa jest atrakcyjną formą zabezpieczenia z uwagi na następujące czynniki

    • zapłata następuję wyłącznie po spełnieniu przez eksportera wymogów określonych w akredytywie, np. prezentowania polisy ubezpieczeniowej, dotrzymania ustalonych terminów,
    • poprzez określenie terminu ostatecznego załadunku towaru importer ma świadomość, że zapłata nie zostanie dokonana zanim towar nie zostanie wysłany,
    • importer może zminimalizować ryzyko otrzymania wadliwego towaru poprzez żądanie prezentowania dokumentów wystawionych przez niezależne instytucje, np. certyfikat jakości.

    Otwarcie akredytywy pozwala na zastosowanie produktów finansowania krótkoterminowego:

    • Dyskonto należności z akredytywy - finansowanie beneficjenta akredytywy
    • Postfinansowanie - finansowanie banku otwierającego akredytywę

    Rodzaje akredytyw

    Rodzaje akredytyw

    W obrocie międzynarodowym najczęściej spotykane są następujące rodzaje akredytyw dostępnych w ofercie BGK:

    • akredytywa niepotwierdzona - jest to akredytywa, w której rola banku beneficjenta ogranicza się jedynie do zawiadomienia beneficjenta (eksportera) o otwarciu na jego rzecz akredytywy i przekazaniu mu jej treści. Bank eksportera nie podejmuje własnego zobowiązania i nie ma obowiązku sprawdzania zaprezentowanych dokumentów.
    • akredytywa potwierdzona - w tej akredytywie bank beneficjenta (bank eksportera) może potwierdzić akredytywę na zlecenie banku importera. Potwierdzenie to oznacza, że bank eksportera oprócz zwykłej czynności awizowania akredytywy beneficjentowi, podejmuje w stosunku do niego swoje własne i wiążące zobowiązanie do zapłaty za zaprezentowane, zgodne z warunkami akredytywy dokumenty, przed otrzymaniem zapłaty z banku otwierającego, nawet w przypadku braku pokrycia ze strony tego banku.
    • akredytywa przenośna - cechą charakterystyczną tej akredytywy jest możliwość przeniesienia uprawnień z akredytywy przez beneficjenta na rzecz innej firmy lub firm, tzw. beneficjenta wtórnego/wtórnych. Akredytywa może być przeniesiona tylko jeden raz i nie może zawierać żadnych zmian warunków akredytywy pierwotnej, z wyj. kwoty akredytywy , cen jednostkowych (które mogą być niższe) i terminów: ważności, prezentacji, ostatecznego załadunku (które mogą ulec skróceniu).
    • akredytywa nieprzenośna - tę akredytywę może realizować jeden określony beneficjent, nie może on przenieść swoich uprawnień na innego/innych beneficjentów. Beneficjent może jednak przenieść należny mu wpływ z akredytywy w drodze cesji cywilnoprawnej, jeżeli zezwalają na to przepisy odpowiedniego prawa.
    • akredytywa stand-by - inaczej nazywana jest akredytywą zabezpieczającą, gdyż przypomina gwarancję bankową. Zawiera ona zobowiązanie banku otwierającego do zapłaty określonej kwoty na pierwsze żądanie beneficjenta, w przypadku gdy zleceniodawca akredytywy nie wywiąże się z podjętych zobowiązań kontraktowych, np. nie zrealizuje kontraktu, nie spłaci raty kredytu. Prezentowanie dokumentów (najczęściej oświadczenia beneficjenta i faktury) ma miejsce dopiero w przypadku niewykonania podjętych zobowiązań.

    Dokumenty do pobrania

    Dokumenty do pobrania
  • Inkaso dokumentowe

    Inkaso dokumentowe w obrocie z zagranicą jest operacją bankową polegającą na wykonaniu zlecenia, którego przedmiotem jest:

    • wydanie dokumentów handlowych w zamian za zapłatę określonej w zleceniu kwoty pieniężnej, a gdy dokumentom handlowym towarzyszy weksel trasowany, wydanie ich w zamian za akcept i/lub zapłatę tego weksla;
    • wydanie dokumentów na innych warunkach, np. w zamian za weksel własny płatnika lub gwarancję bankową;
    • uzyskanie akceptu i/lub zapłaty weksla trasowego, któremu nie towarzyszą dokumenty handlowe, albo zapłaty za inny dokument finansowy.

    Podczas realizacji inkasa dokumentowego, banki uczestniczące w transakcji dokładają starań, aby wykonać instrukcje inkasowe lecz nie ponoszą odpowiedzialności za skuteczność w ściąganiu zapłaty.

     

    Płatności w ramach inkasa realizowane są w sposób bezpieczny i szybki przy pomocy nowoczesnego systemu telekomunikacyjnego SWIFT.

    Korzyści

    Korzyści dla stron transakcji

    Z punktu widzenia eksportera inkaso zapewnia:

    • możliwość kontroli nad towarem do momentu zapłaty lub akceptu weksla,
    • pomoc banku w uzyskaniu zapłaty,
    • możliwość zdyskontowania weksla w swoim banku,
    • gwarancje (przy prezentacji odpowiednich dokumentów przewozowych np. pełnego kompletu konosamentu), że importer nie wejdzie w posiadanie towaru przed dokonaniem płatności lub zaakceptowaniem traty (w przypadku inkasa akceptacyjnego).

    W przypadku importera inkaso pozwala na:

    • zmniejszenie ryzyka nieotrzymania towaru poprzez możliwość dokonania zapłaty po jego przybyciu,
    • uzyskanie kredytu kupieckiego dla inkasa z odroczoną płatnością,
    • skorzystanie z odroczenia płatności przez wykorzystanie weksla terminowego,
    • sprzedaż towaru przed terminem zapłaty, po zaakceptowaniu traty terminowej.

    Rodzaje inkas

    Rodzaje inkas

    Z punktu widzenia dokumentów, będących przedmiotem inkasa, wyróżniamy następujące rodzaje inkasa:

    • inkaso dokumentowe, którego przedmiotem są dokumenty handlowe lub dokumenty handlowe wraz z dokumentami finansowymi oraz
    • inkaso finansowe (bezdokumentowe), którego przedmiotem są wyłącznie dokumenty finansowe.

    Bank Gospodarstwa Krajowego oferuje swoim klientom następujące produkty w oparciu o konstrukcję inkasa:

    • inkaso gotówkowe typu C/D (cash against documents) - inkaso, w którym wydanie dokumentów handlowych następuje w zamian za zapłatę gotówkową,
    • inkaso gotówkowe typu D/P (documents against payments) - inkaso, w którym wydanie dokumentów handlowych oraz traty płatnej za okazaniem następuje w zamian za zapłatę gotówkową,
    • inkaso akceptacyjne (terminowe) typu D/A (documents against acceptance) - inkaso, w którym wydanie dokumentów handlowych płatnikowi następuje w zamian za akcept traty,
    • inkaso z akceptem - po zapłacie (akcept typu D/P) - inkaso, w którym wydanie dokumentów handlowych płatnikowi następuje w zamian za zapłatę traty terminowej.

    Strony inkasa

    Strony inkasa

    Procedura inkasa przewiduje udział następujących uczestników transakcji:

    • zleceniodawca (podawca) - tj. strona zlecająca bankowi wykonanie inkasa;
    • bank podawcy (bank przekazujący) - tj. bank, któremu podawca zlecił wykonanie inkasa;
    • bank inkasujący (bank pośredniczący) - tj. jakikolwiek bank, inny niż bank przekazujący, biorący udział w realizacji inkasa;
    • bank prezentujący - tj. bank inkasujący, który dokonuje prezentacji dokumentów płatnikowi;
    • płatnik - osoba fizyczna lub prawna, której, zgodnie ze zleceniem inkasowym, prezentowane są w ramach inkasa dokumenty do zapłaty lub akceptu (nie jest formalnie stroną inkasa).

    Dokumenty do pobrania

    Dokumenty do pobrania
  • Polecenie wypłaty

    Polecenie wypłaty to najtańsza, najszybsza i najprostsza forma rozliczenia transakcji w handlu zagranicznym. Jest to otrzymana od banku (zagranicznego lub krajowego) lub skierowana do banku (zagranicznego lub krajowego) instrukcja płatnicza dotycząca wypłacenia określonej kwoty pieniężnej na rzecz wskazanego beneficjenta.

    Korzyści

    Korzyści

    Do podstawowych korzyści polecenia wypłaty możemy zaliczyć:

    • niski koszt realizacji,
    • krótki czas realizacji,
    • eliminacja zagrożeń związanych z płatnościami gotówkowymi,
    • w przypadku wysokokwotowych poleceń wypłaty możliwość zastosowania kursów negocjowanych.

    Rodzaje poleceń wypłaty

    Rodzaje poleceń wypłaty

    W obrocie międzynarodowym występują dwa klasyczne rodzaje przekazów:

    • importowe (polecenie wypłaty za granicę) - wystawione przez BGK zgodnie z dyspozycją zleceniodawcy i skierowane do banku zagranicznego lub krajowego w celu uznania rachunku beneficjenta,
    • eksportowe (polecenie wypłaty z zagranicy) - otrzymane przez BGK z banku zagranicznego lub krajowego w celu uznania wskazanego rachunku beneficjenta.

    Przekazy realizowane są za pomocą międzynarodowego systemu łączności bankowej SWIFT.

     W proces realizacji polecenia wypłaty zaangażowane są następujące strony:

    • zleceniodawca - podmiot, z polecenia którego wystawiane jest polecenie wypłaty;
    • beneficjent - podmiot wskazany w poleceniu wypłaty, któremu przekazuje się określoną kwotę pieniężną;  
    • bank zleceniodawcy - bank, który przyjmuje od zleceniodawcy dyspozycję wystawienia polecenia wypłaty;
    • bank beneficjenta - bank rozliczający z beneficjentem otrzymane polecenie wypłaty;
    • bank pośredniczący - bank, przez który bank zleceniodawcy kieruje polecenie wypłaty do banku beneficjenta;

    Dokumenty do pobrania

    Dokumenty do pobrania