Program Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013

Okres programowania 2007-2013 to nowe perspektywy dla efektywnego wykorzystania środków unijnych postawionych do dyspozycji jednostek samorządu terytorialnego (gmin, zakładów budżetowych, związków międzygminnych) i lokalnych grup działania w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (PROW 2007-2013).

Jednostki samorządu terytorialnego oraz lokalne grupy działania mogą otrzymać środki z budżetu państwa (finansowanie wyprzedzające) w formie preferencyjnej pożyczki udzielanej na finansowanie kosztów kwalifikowalnych ponoszonych na realizację operacji (projektów).

Pożyczka udzielana jest przez Bank Gospodarstwa Krajowego w ramach następujących działań PROW 2007-2013:

  • Oś 3. Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej dla działań:
    • Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej;
    • Odnowa i rozwój wsi.
  • Oś 4. „Leader" dla działań:
    • Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju;
    • Wdrażanie projektów współpracy;
    • Funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja.
Uprawnione podmioty

W zależności od rodzaju działania, pożyczkobiorcą może być,:

  • jednostka samorządu terytorialnego (JST),
  • lokalna grupa działania (LGD) oraz
  • gminny zakład budżetowy i związek międzygminny w ramach działania Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej.

 

Gminny zakład budżetowy jako jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 14 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm.), nieposiadająca osobowości prawnej, a więc działająca w ramach osobowości prawnej gminy, może, działając w imieniu i na rzecz gminy, uzyskać wyprzedzające finansowanie w ramach PROW 2007-2013.

Realizacja operacji (projektu) objętej wyprzedzającym finansowaniem powinna znajdować odzwierciedlenie w planie finansowym zakładu.

Osoba działająca w imieniu zakładu (a zatem i JST), musi się legitymować stosownym pełnomocnictwem, aby ubiegać się o pożyczkę na wyprzedzające finansowanie. Pełnomocnictwo to powinno zawierać w swojej treści umocowanie do zaciągnięcia zobowiązania wekslowego tj. wystawienia weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową.

Związek międzygminny, o którym mowa w art. 64 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.) nabywa osobowość prawną po zarejestrowaniu, z dniem ogłoszenia statutu.

Gminy tworzą związki w celu wspólnego wykonywania zadań publicznych.

Związek międzygminny może uzyskać pożyczkę na wyprzedzające finansowanie na realizację operacji związanej z budową, przebudową, remontem lub wyposażeniem targowiska stałego oraz operacji dotyczącej tworzenia i umożliwienia dostępu do infrastruktury szerokopasmowego Internetu lub modernizacji takiej infrastruktury.

Realizacja operacji powinna mieć odzwierciedlenie w planie finansowym związku. Uprawnienia osób do reprezentowania związku wynikają z wewnętrznych regulacji związku (statut, uchwały zgromadzenia).

Przeznaczenie środków

Pożyczka jest udzielana na realizację operacji (projektu) w ramach następujących działań objętych PROW 2007-2013:

  • w przypadku JST:
    • Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej (także gminny zakład budżetowy oraz związek międzygminny);
    • Odnowa i rozwój wsi;
    • Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju;
  • w przypadku LGD:
    • Wdrażanie projektów współpracy;
    • Funkcjonowanie lokalnej grupy działania, nabywanie umiejętności i aktywizacja.
Kwota i oprocentowanie pożyczki

Kwota udzielonej pożyczki nie może przekroczyć wysokości wkładu środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich) - EFRROW przyznanych beneficjentowi w ramach udzielonej pomocy finansowej z PROW 2007-2013.

 

Z tytułu udzielenia pożyczki, BGK pobiera prowizję w wysokości 0,1% kwoty udzielonej pożyczki. Prowizja jest płatna przez pożyczkobiorcę w dniu uruchomienia przez BGK pierwszej transzy pożyczki.

 

Oprocentowanie każdej transzy pożyczki, uruchamianej w danym kwartale kalendarzowym, wynosi 0,25 stopy rentowności 52-tygodniowych bonów skarbowych sprzedanych na ostatnim przetargu przeprowadzonym w miesiącu poprzedzającym ten kwartał.

Oprocentowanie każdej transzy pożyczki jest stałe.

BGK nalicza odsetki od kwoty wykorzystanej pożyczki w okresach miesięcznych od dnia powstania zadłużenia z tytułu pożyczki do dnia poprzedzającego spłatę kwoty wykorzystanej pożyczki. Do naliczenia odsetek przyjmuje się kalendarz odsetkowy 360/360 dni.

Wymagane dokumenty i procedury

Beneficjent pomocy zainteresowany pożyczką zobowiązany jest złożyć w oddziale BGK wniosek o udzielenie pożyczki.

Beneficjent pomocy występujący o pożyczkę składa, wraz z wnioskiem o udzielenie pożyczki, następujące dokumenty:

Jednostki samorządu terytorialnego:

  • dla działań:
    • „Odnowa i rozwój wsi” oraz „Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej”:
      • listę operacji (projektów) zatwierdzoną przez właściwy organ samorządu województwa (tj. uchwałę właściwego organu samorządu województwa dotyczącą listy operacji zawierającej nazwy beneficjentów oraz tytuły operacji) lub
      • umowę o przyznaniu pomocy,
    • „Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju”:
      • pozytywną opinię właściwego organu samorządu województwa (pismo z Urzędu Marszałkowskiego zapraszające do podpisania umowy o przyznaniu pomocy wraz z załączonym do niego projektem umowy o przyznaniu pomocy) lub
      • umowę o przyznaniu pomocy,
  • harmonogram przekazywania transz pożyczki,
  • umocowania osób uprawnionych do podpisania umowy pożyczki:
    • dla gminy są to:
      • zaświadczenie o wyborze wójta,
      • uchwała rady o powołaniu skarbnika,
    • dla zakładu budżetowego, oprócz dokumentów wymienionych w lit a), są to:
      • dokumenty dotyczące powołania i pełnomocnictwa dla kierownika zakładu
      • dokumenty uprawniające księgowego zakładu do podpisania umowy oraz pożyczki (jeżeli skarbnik gminy nie będzie kontrasygnował umowy pożyczki),
    • dla związku międzygminnego są to:
      • statut oraz
      • uchwały zgromadzenia związku w sprawie wyboru przewodniczącego i członków zarządu oraz powołania skarbnika,
  • opinię regionalnej izby obrachunkowej o możliwości spłaty pożyczki,
  • dokumenty niezbędne do otwarcia w BGK rachunków do obsługi pożyczki.

Lokalne grupy działania:

  • pozytywną opinię właściwego organu samorządu województwa (pismo z Urzędu Marszałkowskiego zapraszające do podpisania umowy o przyznaniu pomocy wraz z załączonym do niego projektem umowy o przyznaniu pomocy) lub umowę o przyznaniu pomocy,
  • harmonogram przekazywania transz pożyczki,
  • umocowania osób uprawnionych do podpisania umowy pożyczki tj. wyciąg z właściwego rejestru sądowego (KRS),
  • dokumenty niezbędne do otwarcia w BGK rachunków do obsługi pożyczki.

Przy wypełnianiu harmonogramu przekazywania transz pożyczki należy uwzględnić fakt, iż harmonogram składany jest nie później niż 30 dni przed miesiącem, w którym ma być dokonana wypłata pierwszej transzy pożyczki.

 

Jeżeli zapisy przedłożonych dokumentów budzą wątpliwości, BGK może poprosić wnioskodawcę o złożenie pisemnych wyjaśnień lub dostarczenie dokumentów uzupełniających. W przypadku, gdy wniosek o udzielenie pożyczki jest niekompletny lub zawiera nieprawidłowości, oddział BGK wzywa wnioskodawcę do jego uzupełnienia w terminie nie dłuższym niż 14 dni roboczych.

 

Zawarcie umowy i uruchomienie pożyczki

BGK otwiera na rzecz pożyczkobiorcy następujące rachunki bankowe przeznaczone wyłącznie do obsługi pożyczki:

  • Rachunek pożyczki służący do:
    • przekazywania przez bank poszczególnych transz pożyczki,
    • dokonywania płatności ze środków uruchomionej pożyczki na rachunki wykonawców lub usługodawców w części opłacanej ze środków pożyczki,
    • przekazywania przez Agencję Płatniczą (ARiMR) środków z tytułu refundacji poniesionych przez pożyczkobiorcę kosztów kwalifikowalnych, stanowiących jednocześnie spłatę wykorzystanej pożyczki,
    • spłat pożyczki ze środków własnych, jeśli ARiMR odmówi refundacji.
  • Rachunek środków własnych przeznaczony do gromadzenia środków własnych Pożyczkobiorcy przeznaczonych na pokrycie zobowiązań wynikających z umowy pożyczki. Systematyczne zasilanie rachunku przez pożyczkobiorcę będzie miało na celu:
    • dokonywanie płatności na rzecz wykonawców i usługodawców w części opłacanej przez pożyczkobiorcę,
    • spłatę odsetek od wykorzystanej kwoty pożyczki,
    • zapłatę należności wobec BGK z tytułu:
      • prowizji od udzielonej pożyczki oraz
      • opłat dotyczących prowadzenia rachunków oraz wykonanych (w imieniu pożyczkobiorcy) płatności na rzecz wykonawców lub usługodawców.

Bank nie pobiera prowizji i opłat z tytułu obsługi rachunków do momentu pojawienia się na nich pierwszych wpływów.

Środki zgromadzone na rachunku środków własnych podlegają oprocentowaniu według zmiennej stawki oprocentowania ogłaszanej w Tabelach oprocentowania środków na rachunkach bankowych prowadzonych w BGK dla przedsiębiorców oraz innych klientów instytucjonalnych.

Środki na rachunku pożyczki nie są oprocentowane.

Uruchomienie pożyczki

W celu uruchomienia pierwszej transzy pożyczki, pożyczkobiorca zobowiązany jest:

  • dostarczyć do BGK:
    • umowę o przyznaniu pomocy ze środków EFRROW na realizację operacji (projektu), jeżeli umowa nie była dostarczona wraz z wnioskiem,
    • aktualny harmonogram przekazywania transz pożyczki, jeżeli harmonogram złożony wraz z wnioskiem będzie wymagał uaktualnienia,
    • umowy zawarte przez pożyczkobiorcę z wykonawcami lub usługodawcami, zawierające informację o numerze rachunku wykonawcy lub usługodawcy,
  • zapewnić środki na rachunku środków własnych w celu:
    • opłacenia prowizji z tytułu udzielenia pożyczki (przy realizacji pierwszej transzy),
    • dokonania płatności na rzecz wykonawców i usługodawców w części opłacanej przez pożyczkobiorcę (w tym VAT w przypadku jego niekwalifikowaności), 
    • pokrycia kosztów prowadzenia rachunków i dokonywania przelewów. 

Przed uruchomieniem kolejnych transz pożyczki pożyczkobiorca zobowiązany jest zapewnić na rachunku środków własnych środki wystarczające na:

  • spłatę odsetek, naliczonych od wykorzystanej kwoty pożyczki, w dniu ich wymagalności,
  • pokrycie kosztów prowadzenia rachunków i dokonywania przelewów,
  • opłacenie dostarczonych do oddziału BGK faktur, w części opłacanej ze środków własnych, w proporcjonalnym udziale wynikającym z umowy o przyznaniu pomocy.

Jeżeli przed uruchomieniem kolejnych transz pożyczki konieczna jest aktualizacja złożonego harmonogramu przekazywania transz pożyczki, aktualny harmonogram należy złożyć nie później niż 30 dni przed miesiącem, w którym ma być dokonana wypłata transzy pożyczki*.

* § 3 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie pożyczek z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie w ramach programu rozwoju obszarów wiejskich. Dz. U. z 2010 r. Nr 216, poz. 1420).

Uruchomienie pożyczki następuje poprzez opłacenie dostarczonych przez pożyczkobiorcę do oddziału BGK oryginałów faktur lub innych dokumentów o równoważnej wartości dowodowej, wystawionych przez wykonawców lub usługodawców wraz z odpowiednimi dyspozycjami przelewów.

Płatności wynikające z faktur i innych równoważnych dokumentów płatniczych dokonywane są zgodnie z aktualnym harmonogramem z zachowaniem określonej w umowie o przyznaniu pomocy proporcji pomiędzy kwotą środków własnych pożyczkobiorcy, a kwotą przyznanej pomocy, z uwzględnieniem zasady, że podatek VAT nie jest kosztem kwalifikowalnym dla beneficjentów będących JST oraz LGD mogących odzyskać ten podatek.

W pierwszej kolejności uruchamiane są środki własne pożyczkobiorcy. Faktury złożone w oddziale BGK do godz. 12.00 płatne będą najwcześniej 3-go dnia roboczego, lecz nie później niż 5-go dnia roboczego po dniu ich złożenia, natomiast złożone po godz. 12.00 - najwcześniej 4-go dnia roboczego, lecz nie później niż 6-go dnia roboczego (przez określenie „dzień roboczy" należy rozumieć dzień pracy Ministerstwa Finansów i BGK).

Wykonanie płatności odbywa się w formie realizacji dwóch przelewów wykonywanych na rzecz wykonawców/usługodawców:

  • środków własnych pożyczkobiorcy - z rachunku środków własnych oraz
  • środków pożyczki - z rachunku pożyczki.
Wskaźnik poziomu współfinansowania

Podstawę do wyliczenia proporcji w zapłacie faktur lub innych równoważnych dokumentów stanowi wskaźnik poziomu współfinansowania operacji środkami EFRROW wynikający z umowy o przyznanie pomocy i zestawienia rzeczowo-finansowego operacji.

Wskaźnik poziomu współfinansowania operacji środkami EFRROW wylicza się wg wzoru:

μ = (Kp/Kk) x 100

gdzie:

μ - wyrażony w % wskaźnik poziomu współfinansowania operacji środkami EFRROW wynikający z umowy/aneksu do umowy o przyznanie pomocy wyliczony z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku z zastosowaniem zaokrągleń,

Kp - kwota przyznanej pomocy z EFRROW na podstawie umowy/aneksu do umowy o przyznanie pomocy,

Kk - koszty kwalifikowalne ogółem - wykazane w zestawieniu rzeczowo-finansowym operacji, będącym załącznikiem do umowy/aneksu do umowy o przyznanie pomocy.

 

Udział środków pożyczki w zapłacie faktury wylicza się wg wzoru:

P = F x (μ/100)

gdzie:

P - udział wyprzedzającego finansowania w zapłacie faktury (wynik podlega zaokrągleniu z zastosowaniem ogólnie obowiązujących zasad księgowości),

F - kwota faktury lub innego dokumentu księgowego o równoważnej wartości dowodowej (z uwzględnieniem zasady, że podatek VAT nie jest kosztem kwalifikowalnym dla beneficjentów będących JST oraz LGD mogących odzyskać ten podatek - jego zapłata następuje ze środków własnych pożyczkobiorcy),

μ - wyrażony w % wskaźnik poziomu współfinansowania operacji środkami EFRROW wynikający z umowy/aneksu do umowy o przyznanie pomocy.

Spłata pożyczki

Spłata wykorzystanej kwoty pożyczki dokonywana jest ze środków otrzymanych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Agencji Płatniczej).

Agencja dokonuje zwrotu kosztów kwalifikowalnych poniesionych przez pożyczkobiorcę w związku z realizowaną operacją (realizowanym projektem), bezpośrednio na rachunek pożyczki prowadzony na rzecz pożyczkobiorcy przez BGK.

Pożyczkobiorca zobowiązany jest poinformować samorząd województwa o numerze rachunku pożyczki (w celu przekazywania środków z tytułu refundacji poniesionych przez pożyczkobiorcę kosztów kwalifikowalnych), poprzez dostarczenie do organu samorządu województwa kopii umowy pożyczki zawartej z BGK oraz zamieszczania każdorazowo we wniosku o płatność numeru rachunku pożyczki.

Ponadto, po zawarciu umowy pożyczki, BGK wystawia pożyczkobiorcy Potwierdzenie otwarcia rachunku pożyczki do obsługi pożyczki z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie w ramach PROW 2007-2013 (do załączenia do wniosku o płatność).

Podstawa prawna
  • Ustawa z dnia 22 września 2006 r. o uruchamianiu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej (Dz. U. z 2012, poz. 1065 r z późn. zm.; art. 10 d, ust. 3),  
  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 października 2010 r. w sprawie pożyczek z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie w ramach programu rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2010 r. Nr 216, poz. 1420),  
  • Umowa z dnia 18 czerwca 2009 r. zawartą pomiędzy Ministrem Finansów a BGK w sprawie prowadzenia przez bank rachunków Ministra oraz ewidencji pozaksięgowej i obsługi bankowej pożyczek na wyprzedzające finansowanie (z późn. zm.).

 

Do wiadomości:

Wzór umowy pożyczki na wyprzedzające finansowanie kosztów kwalifikowalnych operacji realizowanej w ramach działania objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 zatwierdzony przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych (kliknij aby pobrać plik pdf).

Wzór umowy rachunku bankowego w złotych do obsługi pożyczki z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie w ramach PROW 2007-2013 (kliknij aby pobrać plik pdf)