A A A Wersja kontrastowa
Infolinia 801 598 888, 22 599 8888

Koncepcje, warianty i konsekwencje wprowadzenia PIT-u komunalnego w Polsce

pdf
Pojęcie PIT-u samorządowego (zwanego też komunalnym) pojawia się w dyskusjach w Polsce od co najmniej kilkunastu lat. W ostatnich latach, kiedy skumulowały się niekorzystne dla jednostek samorządu terytorialnego konsekwencje zmian systemowych w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT), koncepcja ta zaczęła wzbudzać ponownie duże zainteresowanie i jeszcze większe nadzieje samorządowców. Zwracano szczególnie uwagę na uniezależnienie jst od decyzji władz centralnych skutkujących konsekwencjami finansowymi, na które jst nie miały i nie mają praktycznie żadnego wpływu, podkreślano też wzrost świadomości podatkowej mieszkańców - płatników PIT-u. Nie bez znaczenia było też nadanie temu podatkowi przymiotu dochodu własnego jst, gdyż obecnie PIT (tak jak CIT) jest tylko nominalnie dochodem własnym.
Opracowanie jest pierwszym tak kompleksowym spojrzeniem na PIT komunalny, obejmującym nie tylko opis rzeczywistości, zarys koncepcji, lecz przede wszystkim analizującym konsekwencje wprowadzenie tego podatku. Koncentruje się przy tym na gminach i miastach na prawach powiatu, gdyż to one wypełniają najwięcej zadań samorządowych (ponad 75% budżetów samorządowych), one też w największym stopniu partycypują w dochodach z PIT-u. Ponadto przy takim podejściu można najbardziej precyzyjnie omówić potencjalne konsekwencje redystrybucji przestrzennej.
Raport rozpoczyna krótki przegląd doświadczeń kilku krajów europejskich, gdzie jst mają duże władztwo w zakresie PIT-u. Rozdział drugi pokazuje obecne znaczenie PIT-u dla dochodów samorządowych w Polsce, w tym także jego zróżnicowanie pomiędzy poszczególnymi gminami. W kolejnym rozdziale omawia się zalety i wady PIT-u jako podatku komunalnego. Rozdział 4 poświęcony jest analizie polskiego podatku dochodowego od osób fizycznych. W rozdziale 5 przedstawiono koncepcję PIT-u komunalnego, omawiając podstawowe elementy jego konstrukcji, a następnie prezentując szczegóły czterech wariantów tego podatku. W rozdziale 6 omówiono w kilku przekrojach wyniki symulacji pokazujące zmianę dochodów jst po wprowadzeniu każdego z czterech wariantów tego podatku. W kolejnym rozdziale przedstawione zostały konsekwencje dla wysokości „podatku Janosikowego wynikające ze zmiany rozkładu dochodów samorządowych w wyniku wprowadzenia tego podatku". Rozdział 8 przedstawia ocenę szans implementacji tego podatku.